Nazwy handlowe i regionalne:
Jesion (Polska), Frene commun (Francja),Fresno (Hiszpania), Aesche (Holandia), Gemaine Esche (Niemcy), Ask (Szwecja),Asfur ag (Turcja), Ash, Common ash (Wielka Brytania), Frassino maggiore(Włochy).
Na półkuli północnej rośnie około 65 gatunkówjesionów; w gorącej strefie odnotowano jeden gatunek. W Polsce jest todzikie drzewo leśne zaliczane do najbardziej cennych, szlachetnych gatunkówrodzimych drzew liściastych. Wymaga gleb żyznych, głębokich, pulchnych,wilgotnych lub mokrych. Jest bardzo wrażliwy na przymrozki. Nie tworzylitych drzewostanów. Występuje w dolinach rzecznych gdzie z olszą i dębemtworzy drzewostany. Zasięg jesionu jest stosunkowo rozległy - występujew całej Europie, na Krymie i Kaukazie, a także w Azji. Północna granicajego zasięgu osiąga w Norwegii 63°, w Szwecji 61 °, w Finlandii 62° szerokościgeograficznej. Na terenach byłego ZSRR jego granica północna i wschodniaprzebiegają od Sankt Petersburga przez Moskwę w kierunku Kazania i stądw kierunku południowo-zachodnim na Krym. Nie występuje w Irlandii orazw północnej i środkowej części Półwyspu Skandynawskiego. Nie jest spotykanyw Europie Płd. i na Półwyspie Peloponeskim, w południowej części PółwyspuApenińskiego, a także na Sycylii i Sardynii. Nie występuje w środkowejczęści Półwyspu Pirenejskiego.
Charakterystyka drzewa i drewna
Szybkorosnące, zrzucające liście, średniej wielkości drzewo, wysokości25-35 m i średnicy do ok. 100 cm. Dożywa mniej więcej 300 lat, przy czymw wieku ok. 100 lat następuje zahamowanie przyrostu na wysokość. Pień drzewrosnących szczególnie w zwarciu leśnym jest dobrze wyrośnięty, długi, prosty,do wysokości ok. 20 m wolny od gałęzi. W stanie wolnorosnącym drzewo wykazujeskłonności do rozwidleń. Kora do wieku ok. 50 lat gładka i zielonkawo-szara,później brunatna, niemal czarna, spękana. Udział kory - ok. 13,9% objętościpnia z korą, gęstość ok. 457 kg/m3. Biel i twardziel trudnedo odróżnienia. Biel szeroki i niemal biały. Twardziel żółtawa do czerwono-białej,później jasnobrązowa; na skutek zróżnicowanych stref zabarwienia częstonieregularnie pręgowana lub "kłębiasto-chmurzasta", a także zbliżona dobarwy drewna oliwki. Drewno późne ciemniejsze od drewna wczesnego. Drewnojesionu jest drewnem nieregularnie wybarwionym, o rysunku słoistym, pręgowanymi bardzo dekoracyjnym. Zapach słaby, jedynie zaraz po ścięciu drewno jestsłodkawo-aromatyczne. Smaku nie posiada.
Obróbka mechaniczna, ręczna i narzędziowa - łatwa; drewno o wyższychgęstościach wykazuje przy struganiu skłonności do wyrwań krawędziowych;skrawanie płaskie i obwodowe - dobre.
Suszenie Zaleca się suszenie metodą techniczną; przebiegaszybko i bez specjalnych skłonności do pękania; przy suszeniu sztucznymzalecane są umiarkowane temperatury suszenia, aby proces nie przebiegałzbyt szybko; drewno kurczy się miernie przy suszeniu na wolnym powietrzu,jednak przy suszeniu sztucznym - nieco więcej.
Sklejanie dobre.
Obróbka powierzchni dobra; drewno źle się bejcuje,jednak można je bez trudu pokrywać lakierami.
Wady drewna: krzywizny, skręt włókien, widlastość, niecałkowitetwardzielowanie, pęknięcia mrozowe, przebarwienia oksydacyjne (zaszarzenie),fakultatywne powstawanie twardzieli (twardziel ciemna), zgnilizny, chodnikiowadzie.
Zastosowanie drewno nadaje się na okleiny skrawane płaskoi obwodowo; do produkcji mebli, okładzin, parkietu; drewno konstrukcyjneśrednich wymagań szczególnie do zabudowy wnętrz; specjalne drewno do wyrobusprzętu sportowego, szczebli, słupów, ramiaków, beczek; przy budowie łodzi,maszyn, pojazdów, wagonów i samolotów; nadaje się do obróbki toczeniemi do snycerki.
Trwałość niewielka, zwłaszcza na wolnym powietrzu; drewno nieodporne na warunki atmosferyczne.
Właściwości fizyczne: gęstość w stanie zupełniesuchym 410-650-820 kg/m3, gęstość przy wilgotności 12-15% 450-650-860kg/m3, gęstość po ścięciu 600-800-1140 kg/m3, skurczw kierunku wzdłuż włókien 0,2%, w kierunku promieniowym 4,6-5,0%, w kierunkustycznym 8,0-8,4%, objętościowy 12,8-13,6%.
Właściwości mechaniczne: wytrzymałość nazginanie statyczne -88-120-210 MPa, moduł sprężystości przy zginaniu statycznym- 4400-13400--18100 MPa, wytrzymałość na ściskanie - 23-52-80 MPa, wytrzymałośćna rozciąganie w kierunku podłużnym - 70-165-293 MPa, wytrzymałość na rozciąganiew kierunku poprzecznym - 7,0-11,2 MPa, udarność-1,0-6,8-8,0 J/cm2,twardość Brinella w kierunku równoległym - 36-65-100 MPa, twardość Brinellaw kierunku prostopadłym - ok. 41 MPa, wytrzymałość na ścinanie - 9,0-12,0-14,6MPa, wytrzymałość na skręcenie - 13,8-18,6-23,5 MPa, łupliwość-ok. 0,7MPa
informacje: Instytut Technologii Drewna