ORZECH


Nazwy handlowe i regionalne:
orzech włoski (Polska) Noyer commun (Francja) Carua, Caryon (Grecja)Notenhout (Holandia) Nuez grande, Birbogh (Meksyk) Walnuss, Nussbaum (Niemcy) Walnut (W.Brytania) Noce commune (Włochy)

Na świecie rośnie około 15 gatunków orzecha. Występują one w AmerycePłn. i Środkowej oraz w Azji i Europie Płd. Przez Polskę przebiega północnagranica zasięgu występowania orzecha. Orzech włoski występujący w Azjirośnie od Turcji do Himalajów. Drzewo jednopienne, owoce pestkowce z jednymnasieniem nazywamy orzechem. Wysokość drzew do 30 m, wiek 300 do 600 lat- (źródła nie są zgodne). Orzech rośnie na glebach żyznych, świeżych. Gatunekniezbyt odporny na mrozy. Najważniejsze gatunki amerykańskie to: Junglasnigra L. - orzech czarny, Junglas cinera L. - orzech szary, Junglans cirdiformisMaxim. - orzech sercowaty.

Charakterystyka drzewa i drewna

Drzewo osiąga wysokość do 30 m i średnicę do 2 m. Posiada walcowatypień i dużą koronę. Drzewo szybkorosnące. Kora w młodości gładka, szaropopielata,z wiekiem ciemniejąca z mocną, spękaną podłużnie korowiną. Biel i twardzielwyraźnie oddzielone. Twardziel w karpach korzeniowych i rozwidleniach gałęzinajczęściej o pięknym wzorzystym rysunku. Barwa twardzieli w zależnościod wieku i warunków siedliskowych szarobrązowa do ciemnobrunatnej. Drewnoczęsto o falistym przebiegu włókien, o matowym połysku. Naczynia w drewniewczesnym wyraźne, większe niż w drewnie późnym. Przyrosty roczne o różnejwyrazistości. Drewno bardzo dekoracyjne, w stanie świeżym posiada przyjemnykwaskowaty zapach. Wysuszone liście i świeże łupiny orzecha zawierają garbnikii olejki eteryczne, a także jeszcze inne substancje o właściwościach farmaceutyków.

Obróbka mechaniczna: dobra; wszystkimi rodzajaminarzędzi, drewno łatwo skrawa się zarówno obwodowo, jak i płasko.

Suszenie: dobre, przebiega powoli, po starannym wysuszeniu drewnoprawie nie wykazuje zmian.

Sklejanie: dobre, choć związki alkaliczne zawarte w klejachmogą powodować przebarwienia. Wykańczanie powierzchni: bardzo dobre, dobraobróbka na zmatowienie powierzchni, dobrze się pokrywa bejcami i lakierami.

Wady drewna: krzywizny, niecylindryczność, przemieszczeniatwardzieli, skręt włókien, widlastość, fałszywa twardziel, przebarwieniaoksydacyjne, pęknięcia mrozowe, pęknięcia okrężne, zgnilizny, chodnikiowadzie, szkody wywołane przez ptactwo (dzięcioły).

Trwałość: biel ma niewielką trwałość; twardziel trochę podatnana zaatakowanie przez grzyby i owady, drewno nie jest odporne na działaniewarunków atmosferycznych.

Zastosowanie: do produkcji oklein, na meble, okładziny,wystrój wnętrz, na parkiety, wszelkie obudowy, na wyroby toczone, do rzeźbienia,na instrumenty muzyczne, intarsje, kolby strzelb, galanterię drobną, ramyobrazów.

Inne: w zasadzie pozyskuje się całe drzewo z korzeniem. Pnie z karpamikorzeniowymi są szczególnie cenne ze względu na bardzo wzorzyste okleiny.Składowanie pni aż do momentu odpadnięcia kory poprawia barwę drewna, powodującprzede wszystkim różnice w zabarwieniu bielu i twardzieli. Gatunkami zamiennymidla orzecha mogą być: Bete, Dibetou, Kokko, Imbuia.

informacje: Instytut Technologii Drewna

‹ ‹ powrót